Besturingssystemen

Een besturingssysteem (ook wel: bedrijfssysteem, in het Engels operating system of afgekort OS) is een programma (meestal een geheel van samenwerkende programma’s) dat na het opstarten van een computer in het geheugen geladen wordt en de hardware aanstuurt. Het fungeert als een medium tussen de hardware en de computergebruiker met als opzet dat de gebruiker programma’s op een gemakkelijke en/of efficiënte manier kan uitvoeren. Wij gebruiken vier verschillende besturingssystemen; Microsoft Windows, Mac OS, Apple iOS en Android.

Windows

Windows 1.0

De geschiedenis van Windows loopt terug tot in september 1981. Toen begon Chase Bishop, een wetenschapper, aan het maken van een uiterlijk voor het eerste model van zijn project “Interface Manager”. Dit werd aangekondigd in november 1983 (na de Apple Lisa, maar voor de Macintosh) onder de naam “Windows”. Windows 1.0 kwam echter pas uit in november 1985. Windows 1.0 deed eigenlijk dienst als een shell over MS-DOS. Verder waren er verschillende programma’s met een UI meegeleverd zoals de Rekenmachine, Kalender, Cardfile, Clipboard viewer, Klik, Configuratiescherm, Kladblok, Paint, Reversi, Terminal en Writer. In Windows 1.0 was het niet mogelijk vensters met elkaar te laten overlappen.

Windows 2.0

In oktober 1987 werd Windows 2.0 gelanceerd. Nieuw was een verbeterd geheugenbeheer en de mogelijkheid vensters met elkaar te laten overlappen. Ook toetsencombinaties deden in deze versie hun intrede.

Windows 2.1 werd in twee verschillende versies uitgebracht: Windows/386 en Windows/286. In die eerste kwam er ondersteuning voor multitasking van verschillende DOS-programma’s en ook het geheugengebruik was verbeterd. In die tweede was onder andere een verbeterd geheugengebruik doorgevoerd.

De eerste versies van Windows werden vaak gezien als een grafische interface over MS-DOS. Niettemin hadden deze eerste 16 bitversies van Windows al kenmerken van volledige besturingssystemen: eigen uitvoerbaar bestandsformaat en eigen stuurprogramma’s voor printers, muis, toetsenbord, schermen etc. Ook had Windows, in tegenstelling tot MS-DOS, de mogelijkheid meerdere programma’s met een grafische interface te gebruiken op hetzelfde moment (multitasking). Windows had dan ook veel meer opties en mogelijkheden, waaronder ondersteuning voor grotere geheugens.

Windows 3.0 en 3.1

De grootste verandering in Windows 3.0 (1990) en Windows 3.1 (1992) was dat programma’s nu in een beschermde modus draaiden; hierdoor kregen ze toegang tot verschillende, afgescheiden delen van het geheugen en kon een programma gemakkelijk meerdere megabytes gebruiken. Ook werden verschillende onderdelen door Microsoft herschreven. Windows 3.1x was de laatste versie van Windows waar geen taakbalk en startmenu beschikbaar was.

Windows NT 3.1, 3.5 en 4.0

Origineel was de Windows NT-lijn bedoeld voor commercieel gebruik. De eerste versie van Windows NT was NT 3.1 (1993). Het versienummer “3.1” werd gekozen omdat het overeenkwam met de consumentenversie van Windows in die tijd (Windows 3.1). Deze versie werd opgevolgd door NT 3.1 (1993), NT 3.5 (1994), NT 3.51 (1995) en NT 4.0 (1996). Windows NT 4.0 is het eerste NT-gebaseerd besturingssysteem dat de interface van Windows 95 meekreeg.

Windows 95, 98 en ME

In augustus 1995 lanceerde Microsoft Windows 95. Een belangrijke vernieuwing was de nieuwe gebruikersinterface. Zo werd de taakbalk, zoals hij gekend bleef tot en met Windows 7, geïntroduceerd. Ook werd hardware nu automatisch gedetecteerd en geconfigureerd door Windows (plug-and-play). Ook 32 bitprogramma’s werden nu ondersteund en de stabiliteit werd ten opzichte van Windows 3.1 verbeterd. Er kwamen verschillende OEM Service Releases (OSR) uit van Windows 95. Ieder kreeg voor belangrijke updates een Service Pack.

In juni 1998 volgde Windows 98. Nog geen jaar later, in mei 1999, kwam er een herziene versie van Windows 98 uit: Windows 98 Second Edition (of kortweg Windows 98 SE). Deze versie was geen gratis update, maar een heruitgave waarvoor betaald moest worden.

In februari 2000 kwam Microsoft met Windows 2000 op de markt. Omdat Windows 2000 op bedrijven was gericht kwam Microsoft voor consumenten met Windows ME (ME staat voor Millennium Edition). Windows ME was net als Windows 98 gebaseerd op MS-DOS en werd voorzien van enkele functies die Windows 2000 had, zoals een systeemherstel. Windows ME bleek echter instabiel. Ook was het het laatste besturingssysteem van Microsoft dat was gebaseerd op MS-DOS.

Windows 2000 (NT 5.0)

Windows 2000 was de laatste NT-gebaseerde versie van Windows die geen Microsoft Product Activation had ingebouwd. Het is ook de laatste versie van Windows die gebaseerd was op Windows NT waarvan geen consumentenversie werd geleverd. Ook was het de laatste versie van Windows die Windows Classic gebruikt als standaard UI. Windows 2000 bracht verschillende wijzigingen mee, zo werd de Active Directory geïntroduceerd in Windows 2000 Server. Ook vereisen veranderingen aan de configuratie van Windows niet langer dat de computer opnieuw werd opgestart. Het is de laatste Windows NT-versie waarvan een 16 bit-versie bestaat.

Windows XP (NT 5.1)

Gebaseerd op de tijdlijn is Windows XP in 2001 de opvolger van Windows Me geworden. Volgens het versienummer (NT 5.1) is Windows XP echter de opvolger van Windows 2000 (NT 5.0). De belangrijkste vernieuwing in Windows XP is waarschijnlijk te danken aan de nieuwe doelgroep. Microsoft richtte zich met Windows XP ook volledig op de consumenten. Windows XP werd voorzien van een mooiere interface met de naam “Luna”. Deze is standaard beschikbaar in het blauw, zilver en olijf. Ook werd het startmenu onder handen genomen en is het systeem gebruiksvriendelijker en stabieler.

In 2002 kwam Microsoft met het eerste Service Pack voor Windows XP. In deze versie van Windows XP werd ondersteuning voor USB 2.0-interfaces toegevoegd, eveneens .NET-ondersteuning, IPv6-ondersteuning en ondersteuning voor SATA-schijven groter dan 137 GB. Verder werd versie 4.7 van Windows Messenger in deze update gebonden.

In 2004 kwam Microsoft met een tweede Service Pack voor Windows XP. Deze update loste veel problemen op en bracht ook nieuwe functies zoals het aangeven door middel van een bericht als een download een computervirus zou kunnen bevatten, een ingebouwde firewall die de computer moet beschermen tegen hackers en een makkelijker hulpprogramma voor het opsporen van draadloze netwerken.

In 2008 kwam het derde en tevens laatste Service Pack voor Windows XP. Nieuw in SP3 was de verbeterde compatibiliteit met Windows Server 2008, een nieuwe versie van het programma ‘Verbinding met extern bureaublad’ en ondersteuning voor .NET 4.0. Ondersteuning voor SP3, en Windows XP zelf, eindigde op 8 april 2014.

Windows 8 (NT 6.2)

Op 26 oktober 2012 lanceerde Microsoft Windows 8, de opvolger van Windows 7. Een grote vernieuwing van Windows 8 is de drastisch veranderde gebruikersinterface, waardoor Windows 8 dan ook de grootste vernieuwing sinds Windows 95 genoemd wordt. Windows 8 beschikt over de Metro-interface die al eerder te zien was op Windows Phone 7. Verder is er ondersteuning voor ARM-architectuur en is het mogelijk Windows vanaf een USB-apparaat te laten starten met Windows To Go. Ook is er ondersteuning voor USB 3.0. Verder is er een nieuw Taakbeheer en is Windows 8 de eerste versie van Windows die niet meer beschikt over de klassieke interface van Windows 95 en Me. In de klassieke omgeving, gekend uit Windows 7, werd Aero Glass geschrapt om meer een geheel de vormen met de Metro-UI. Vanwege de Windows 8.1-update, werd ondersteuning van Windows 8 gestopt op 12 januari 2016 en moeten gebruikers voor die tijd hebben bijgewerkt naar Windows 8.1 om updates te blijven ontvangen.

Uitgebreide ondersteuning

Versies van Windows onder deze categorie zitten in hun laatste fase, het zogenoemde Extended Support oftewel Uitgebreide Ondersteuning. Dit betekent dat er enkel nog updates worden uitgebracht die van invloed zijn op de beveiliging van Windows.

Windows Vista (NT 6.0)

Op 30 januari 2007 kwam Windows Vista uit. Net als zijn voorganger is Windows Vista gebaseerd op de Windows NT-kernel. Het draagt versienummer Windows NT 6.0. Windows Vista zou eigenlijk in 2006 moeten zijn uitgekomen voor de consumenten maar dit werd uitgesteld. Voor bedrijven verscheen Vista op 30 november 2006. Een grote vernieuwing in Windows Vista is de gebruikersinterface: deze werkt nu op Windows Aero. Windows Vista is tevens de laatste versie van Windows die enkel de klassieke taakbalk heeft. Voor Windows Vista zijn ondertussen al twee Service Packs verschenen.

Windows Vista werd echter niet goed ontvangen: de systeemvereisten waren hoog tegenover die van Windows XP, waardoor op veel computers het systeem traag werkte of niet alle grafische features konden worden gebruikt. Daarnaast betekende de verbeterde veiligheid, onder meer door middel van gebruikersaccountbeheer (UAC), een verandering in de manier waarop men gewend was te werken; veel wijzigingen vereisten nu het ingeven van een beheerderswachtwoord, ook wanneer men met een beheerdersaccount was ingelogd, wat door veel gebruikers als hinderlijk werd ervaren. Windows Vista werd in 2009 opgevolgd door Windows 7.

Windows Vista is tevens het enige besturingssysteem van Windows dat niet bedoeld is voor servers dat niet op zijn voorganger is gebaseerd. Origineel zou Windows Vista op Windows XP zijn gebaseerd, maar tijdens de ontwikkeling hield Microsoft een Development reset, daarbij worden alle wijzigingen ongedaan gemaakt. Er werd vervolgens gekozen om op Windows XP’s servervariant verder te werken: Windows Server 2003.

Windows 7 (NT 6.1)

Op 22 oktober 2009 lanceerde Microsoft Windows 7. Deze moest het door fouten geplaagde Windows Vista doen vergeten. Nieuw in Windows 7 was de vernieuwde taakbalk. Deze bevatte nu geen labels meer en de iconen waren groter. Hierdoor is de taakbalk ongeveer twee keer zo hoog als de klassieke versie ervan. Ook was Windows Aero drastisch verbeterd, waar in Windows Vista de taakbalk en vensters hun transparantie verloren als een venster werd gemaximaliseerd, is dat in Windows 7 niet meer het geval. Ook werd Aero Snap, Peek en Shake ingevoerd. Ook is het nu mogelijk om op het bureaublad een diashow af te spelen en widgets zitten niet meer vast aan een balk, maar kunnen worden verspreid over het volledige bureaublad. Verder hebben ook de bibliotheken hun intrede gedaan. Windows 7 werd vooral als 64 bitseditie verkocht. Windows 7 is ook de laatste versie van Windows die beschikt over de klassieke Windows-stijl uit Windows Me en eerder. Op 13 januari 2015 is Windows 7 de periode van extended support ingegaan; vanaf dan worden er alleen nog maar beveiligingslekken hersteld. Updates, zoals nieuwe versies van Internet Explorer, worden dan niet meer ontwikkeld voor Windows 7.

Algemene ondersteuning

De versies van Windows onder deze categorie beschikken over volledige ondersteuning, het zogenoemde Mainstream Support of Algemene ondersteuning. Er komen updates uit voor zowel beveiligingslekken als nieuwe functies, bijvoorbeeld nieuwe versies van Internet Explorer.

Windows 8.1 (NT 6.3)

Windows 8.1 (ook bekend als Windows Blue) is de naam voor een update voor Windows 8. Het bevat onder andere verschillende aanpassingen aan het startscherm, zoals nieuwe formaten voor tegels zoals gezien bij Windows Phone 8 en 7.8. Ook is de “Apps”-weergave toegankelijker gemaakt. Het Startscherm kan in meer kleuren worden getoond dan het 25 kleurenpalet uit Windows 8 en ook diverse nieuwe achtergronden zijn toegevoegd. Verder bevat de update ook Internet Explorer 11 en zijn de standaard-apps geüpdatet. Voorts zijn er negen nieuwe apps toegevoegd aan een standaardinstallatie. De update wordt gratis verspreid via de Windows Store sinds 17 oktober 2013. Windows 8.1 neemt de datums van Windows 8’s ondersteuningscyclus over, wat wil zeggen dat de ondersteuning eindigt in 2023. Windows 8.1 is ook de eerste Windowsversie die het gebruik van General Distribution Releases (GDR) overneemt van Windows Phone.

Windows 8.1 Update

Op 8 april 2014 bracht Microsoft Windows 8.1 Update uit. Deze update is vereist om verdere ondersteuning te krijgen sinds 10 juni. De update is vooral bedoeld om Windows te verbeteren voor het gebruik van muis en toetsenbord. De update voegt een visuele power-knop toe aan het startscherm, verbetert de Apps-weergave, verbetert Internet Explorer 11 en bevat diverse andere aanpassingen. Ook was de update een voorbereiding voor een herontwerp van de Windows Store, die later volgde op 12 mei 2014.

Windows 8.1 Update 2

In de maanden mei, juni, juli en augustus 2014 rolde Microsoft verschillende nieuwe feature-updates uit naar Windows 8.1. Deze set van updates wordt ook wel Windows 8.1 Update 2 genoemd. Onder andere de vernieuwde Windows Store maakte onderdeel uit van deze update. Ook de OneDrive-integratie werd verbeterd, Windows Update werd voorzien van enkele nieuwe mogelijkheden en Internet Explorer 11 werd bijgewerkt.

Windows 8.1 Update 3

Op 15 september 2015 bracht Microsoft Windows 8.1 Update 3 uit voor Windows RT-apparaten. De update maakt het mogelijk voor Windows RT-apparaten om het startscherm te vervangen door het startmenu. Het menu in deze versie heeft veel overeenkomsten met het menu dat in de eerste drie previewversies van Windows 10 was meegeleverd. Verder maakt de update alle gebruikersafbeeldingen rond (in pc-Instellingen, het vergrendelscherm enzovoorts).

Windows 10 (NT 10.0)

Windows 10 voor desktops en tablets werd uitgebracht op 29 juli 2015 met versie 1507. Windows biedt er ondersteuning voor meerdere bureaubladen, er kwam een notificatiecentrum, een nieuw startmenu, Modern UI-apps kunnen in de bureaubladversie geopend worden en er kwam een vervangende interface voor de Charms-bar. Windows 10 is de opvolger van zowel Windows 8.1 als Windows Phone 8.1, Windows Embedded en Xbox One OS. De Technical Preview van Windows 10 werd vrijgegeven op 1 oktober 2014 en gevolgd door 13 opvolgende previews voordat de eerste stabiele build 10240 werd vrijgegeven. Windows 10 introduceert verschillende nieuwe functies zoals Microsoft Edge, Windows Hello, DirectX 12, Xbox One-streaming, het Actiecentrum, TaskView, Continuum en Microsoft Cortana. Op 12 november 2015 bracht Microsoft versie 10.0.10586 uit van Windows 10 als update voor bestaande gebruikers van Windows 7, 8, 8.1 en 10 .

Windows 10 November Update

Op 12 november 2015 bracht Microsoft Windows 10 November Update uit als versie 1511. De update is een vereiste update voor thuisgebruikers. Gebruikers van Windows 10 Pro en Enterprise kunnen de update tijdelijk uitstellen. De update bevat onder andere Microsoft Edge-platform versie 13, een uitgebreidere Microsoft Cortana en verschillende verbeteringen aan de interface. Ook bevat het een preview van de Skype-apps voor Windows 10. Verder brengt de update verbeteringen met zich mee aan de prestaties van Windows 10 en de manier waarmee het omgaat met beschikbaar geheugen. Microsoft veranderde ook de manier waarop Windows 10 geactiveerd kon worden en staat ook licenties van Windows 7, 8 en 8.1 toe.

Windows 10 Anniversary Update

Op 16 december 2015 begon Microsoft met het testen van de Anniversary Update, die later op Build 2016 op 30 maart 2016 werd aangekondigd met versienummer 1607. De update bevat verscheidene nieuwe mogelijkheden. Microsoft Edge werd geüpdatet naar platform versie 14 met onder andere ondersteuning voor extensies en verschillende nieuwe webtechnologieën. Ook introduceert deze update Windows Ink, een vernieuwd Actiecentrum, verbeterde integratie met Cortana, een nieuwe Windows Kaarten-app, een Skypeapp en verdere ontwikkeling van het Universal Windows Platform. De update is gratis voor Windows 10-gebruikers en was gratis beschikbaar voor gebruikers van Windows 7, 8 en 8.1 tot 29 juli 2016.

Mac OS

Public Beta Kodiak

Op 13 september 2000 lanceerde Apple een bètaversie van Mac OS X (intern Kodiak genaamd) om feedback van het publiek te krijgen. De publieke bèta markeerde de eerste publieke beschikbaarheid van de Aqua-interface en Apple heeft intussen al enorm veel veranderingen aangebracht op basis van de feedback van de klanten. De publieke beta werd stopgezet toen Mac OS X 10.0 Cheetah lanceerde.

Mac OS X 10.0 Cheetah

In maart 2001 lanceerde Apple de eerste versie van Mac OS X, genaamd Cheetah. De initiële versie was traag, onvolledig en had enorm weinig applicaties ten tijde van de lancering. Terwijl vele critici suggereerden dat het besturingssysteem nog niet klaar was voor gebruik door het grote publiek, herkenden ze het belang van de lancering als een basis om te verbeteren. De Macintosh community zag de lancering al als een enorme vervulling, omdat pogingen om het Macintosh besturingssysteem compleet te hernieuwen al sinds 1996 bezig waren, en vertraagd werden door eindeloze problemen.

Mac OS X 10.1 Puma

Later dat jaar, in september 2001, werd de versie 10.1 van Mac OS X gelanceerd. De release werd gekenmerkt door verhoogde prestaties en bijkomende applicaties, zoals de mogelijkheid om dvd’s af te spelen. Apple lanceerde de 10.1 als een gratis upgrade-cd voor 10.0 gebruikers en als een betaalde versie voor gebruikers van Mac OS 9. Het werd al snel ontdekt dat de upgrade cd’s ook als volledige installatie cd’s konden gebruikt worden door een bepaald bestand aan te passen. De upgrade cd werd later opnieuw uitgegeven in een verminderde versie die ervoor zorgde dat de installatie op Mac OS 9 niet meer mogelijk was. Op 7 januari 2002 kondigde Apple aan dat Mac OS X op het einde van die maand het standaard besturingssysteem zou worden voor alle Apple computers.

Mac OS X 10.2 Jaguar

Op 24 augustus 2002 werd OS X-versie 10.2, oftewel Jaguar, gelanceerd. Het was de eerste versie die een “family pack” introduceerde. Met dit family pack mocht een gebruiker Mac OS X op maximaal 5 verschillende computers installeren.

Mac OS X 10.3 Panther

Op 24 oktober 2003 werd OS X-versie 10.3, oftewel Panther, gelanceerd, welke in vergelijking met de vorige versie 150 nieuwe technologieën en programma’s bevatte.

Mac OS X 10.4 Tiger

In april 2005 werd OS X-versie 10.4, oftewel Tiger, gelanceerd. Deze versie bevatte onder andere vernieuwingen op het gebied van zoeken met het programma Spotlight en vergemakkelijkte regelmatig terugkerende handelingen met Automator. Daarnaast kon de gebruiker met Dashboard een aantal widgets op het scherm weergeven, waarmee in één oogopslag het weer, wereldtijden, beurskoersen en vluchtinformatie te zien zijn. Verder is sinds versie 10.3 Exposé opgenomen, een hulpmiddel waarmee men met een druk één toets – vroeger F9, bij nieuwe Macs F3 – alle geopende vensters gelijktijdig verkleind ziet, op F10 alle geopende vensters in het huidige programma in het klein ziet en met F11 het bureaublad ziet.

Mac OS X 10.5 Leopard

26 oktober 2007 verscheen Mac OS X ‘Leopard’ 10.5 als opvolger van ‘Tiger’. Naast toegevoegde functies als Time Machine, voor het maken van back-ups, Quick Look en Cover Flow voor het sneller weergeven van bestandsinformatie is Boot Camp hierbij een van de standaardvoorzieningen. Dit laatste programma maakt het mogelijk om op Macs met Intel-processoren naast Mac OS X ook Microsofts Windows te installeren (doorgaans voor het draaien van computergames of programma’s die voor OS X niet verkrijgbaar zijn). Via alternatieve ‘virtualisatie’-pakketten als VMWare en Parallels is het ook mogelijk om veel Windows-programma’s rechtstreeks binnen OS X te laten werken, zonder te hoeven herstarten in Windows via Boot Camp.

Mac OS X 10.6 Snow Leopard

Op 28 augustus 2009 kwam Mac OS X Snow Leopard (10.6) op de markt. Dit systeem was erop gericht bestaande functies te verbeteren in plaats van meer functies toe te voegen. De grootste troeven van dit systeem zijn dat het minder plaats inneemt dan Leopard – 7 GB volgens Apple, een verbeterde interface voor Exposé, sneller back-ups maken, sneller uitzetten en sneller ontwaken uit sluimerstand. Een groot deel van de bespaarde ruimte is te danken aan het “opruimen” van het systeem. Zo werden de ondersteuning voor PowerPC-processoren en AppleTalk geschrapt, en zijn de ontwerpbestanden verwijderd die in Leopard ten onrechte in de programmabestanden zaten bijgesloten. De systeemprocessen en vrijwel alle meegeleverde applicaties bij Snow Leopard zijn omgezet naar 64 bit en de Finder is geheel opnieuw geprogrammeerd in de programmeertaal Cocoa.

OS X 10.7 Lion

OS X 10.7, genaamd Lion, werd in oktober 2010 door Steve Jobs aangekondigd tijdens het mediaspektakel ‘Back to the Mac’. Deze nieuwe versie van OS X is op 20 juli 2011 op de markt gebracht. OS X bevat meer dan 250 nieuwe toevoegingen. Veel wijzigingen en toevoegingen zijn gebaseerd op de werking van iOS. OS X wordt vanaf deze versie zonder het voorvoegsel ‘Mac’ genoemd.

Belangrijke UI-wijzigingen en toevoegingen zijn: Launchpad (startscherm voor alle applicaties, zoals het home-scherm op iOS-apparaten), automatisch verborgen schuifbalken, ondersteuning van multiple full-screenapps, Mission Control (overzichtelijke samenvoeging van Exposé, Spaces, Dashboard en full-screenapplicaties) en uitgebreide ondersteuning voor ‘gestures’ (touchpad-gebaren).

Verder zullen het systeem en de programma’s altijd starten in de staat waarin ze eerder afgesloten zijn. Ook is het standaard niet nodig om documenten of projecten op te slaan; dit wordt zonder tussenkomst van de gebruiker afgehandeld door OS X. Met Versions is het eenvoudig mogelijk om de huidige versie van een document te vergelijken met oudere, automatisch opgeslagen, versies. Deze weergave is vergelijkbaar met Time Machine en is met name geschikt om oude gedeelten van het document te kopiëren naar de huidige versie.

In OS X 10.7 Lion is de ondersteuning voor Rosetta stopgezet; de PowerPc-apps zijn in Lion niet meer bruikbaar. Ook is de applicatie Front Row niet meer beschikbaar.

Ook bevat OS X 10.7 Lion een nieuwe versie van het standaardmailprogramma Mail. De belangrijkste wijzigingen hierin zijn: een nieuwe intelligente zoekfunctie, een lijstweergave van alle mailtjes met inleiding zoals ook in iOS het geval is en een nette weergave van conversaties (meerdere replies/thread).

OS X 10.7 Lion is 3,74 GB groot en was tot augustus 2011 enkel beschikbaar via de Mac App Store. Later werd het ook mogelijk om een USB-stick met Mac OS X Lion te bestellen.

Met de release van OS X 10.7.2 kwam er tevens ondersteuning voor iCloud, Apples dienst voor cloud computing, waarin documenten, contacten kunnen worden gesynchroniseerd en iOS-apparaten via gps kunnen worden gelokaliseerd.

OS X 10.8 Mountain Lion

OS X 10.8, genaamd Mountain Lion, werd op 16 februari 2012 aangekondigd via de website van Apple en is sinds 25 juli 2012 te downloaden via de Mac App Store. Het besturingssysteem bevat vooral veel nieuwe functies die hun oorsprong vinden in iOS, Apples besturingssysteem voor mobiele apparaten.

OS X 10.9 Mavericks

OS X 10.9 genaamd Mavericks, werd op 10 juni 2013 aangekondigd via de website van Apple. Apple stopt met namen van katachtige dieren en belooft om de eerstvolgende tien jaar gebruik te maken van namen die naar de roots van Apple verwijzen: California. Er zijn zo’n 200 nieuwe functies. Mavericks is sinds 22 oktober 2013 gratis te downloaden via de Mac App Store.

OS X 10.10 Yosemite

OS X 10.10, genaamd Yosemite, is de opvolger van OS X Mavericks. De naam, alsook de vernieuwde grafische gebruikersinterface, werd op de jaarlijkse WWDC van juni 2014 onthuld. Yosemite is sinds 16 oktober 2014 gratis te downloaden via de Mac App Store.

OS X 10.11 El Capitan

OS X 10.11, genaamd El Capitan, is de opvolger van OS X Yosemite. Bij deze nieuwe versie van OS X ligt de focus vooral op performance en gebruiksvriendelijkheid. El Capitan werd op 8 juni 2015 voorgesteld tijdens het jaarlijkse WWDC en is sinds 30 september 2015 gratis te downloaden via de Mac App Store.

macOS 10.12 Sierra

MacOS 10.12, genaamd Sierra, is de opvolger van OS X El Capitan. Het besturingssysteem krijgt een nieuwe naam om beter in lijn te liggen met iOS, tvOS en watchOS.

Apple iOS

iOS 4

Deze update is op 21 juni 2010 vrijgegeven aan gebruikers van de iPhone 3GS, de iPhone 4 en de iPod Touch derde en vierde generatie. Op de iPhone 4, die drie dagen later uitkwam, was iOS 4 voorgeïnstalleerd. Gebruikers van de iPhone 3G en iPod Touch tweede generatie kregen een variant met beperkte functionaliteit. De eerste iPhone en eerste generatie iPod Touch kregen geen update. De update was voor alle gebruikers gratis. De belangrijkste features van iOS 4 waren onder andere de toevoeging van multitasking, FaceTime-beeldbellen en mappen, waarmee de gebruiker applicaties kon organiseren.

In latere versies zijn nog verschillende andere features toegevoegd, zoals Game Center (4.1), HDR-fotografie (4.1), iTunes Ping (4.1), Airplay-streaming van video, foto’s en muziek (4.2) en het delen van internet door middel van Persoonlijke Hotspot. IOS 4.2 was de eerste update waarin de iPad ondersteund werd. Eerder had de ondersteuning van de iPad vertraging opgelopen omdat er wifi- en 3G-verbindingsproblemen waren.

iOS 5

Tijdens de WWDC 2011 werd iOS 5 aangekondigd, de nieuwste grote release van iOS. De update werd op 12 oktober 2011, tegelijk met release van de iPhone 4s, beschikbaar gesteld aan gebruikers van de iPhone 3GS, de iPhone 4 en de iPhone 4s, de iPad 1, iPad 2, iPod Touch derde en vierde generatie. IOS 5 biedt verschillende nieuwe features, zoals iCloud, de cloud-opslagdienst van Apple, en het Notification Center, een centrale plek waar gebruikers zaken als berichtgeving en gemiste gesprekken terug kunnen vinden.

In iOS 5 is het voor het eerst mogelijk een iOS-apparaat te gebruiken zonder het eerst in te stellen door middel van een computer. Een apparaat kan automatisch zaken zoals muziek, contactpersonen synchroniseren met iCloud, waardoor het niet meer noodzakelijk is om een apparaat te verbinden met een pc. Hiervoor moet de gebruiker zijn spullen wel eerst uploaden naar iCloud. Daarnaast is er ondersteuning voor over-the-air updates, zodat een gebruiker niet meer zijn iPhone aan een pc of Mac hoeft te koppelen om te kunnen updaten naar een nieuwe versie.

Een andere vernieuwing is de applicatie iMessage, waarmee de gebruiker berichten kan sturen naar alle iOS-apparaten met iOS 5. Dit is ook mogelijk op apparaten die geen sms-functie hebben. iMessage is geïntegreerd met het verzenden van sms-berichten op de iPhone. Ook het versturen van berichten naar mensen die geen iOS 5 gebruiken is mogelijk: het bericht wordt dan automatisch omgezet naar een e-mail, een sms of een mms.

iOS 5.1

iOS 5.1 heeft het volgende verbeterd en/of veranderd tegenover iOS 5.0.1:

  • Japanse taalondersteuning voor Siri (beschikbaarheid in eerste instantie beperkt).
  • Het is nu mogelijk om foto’s te verwijderen uit de fotostream.
  • De cameraknop is nu altijd zichtbaar op het toegangsscherm van de iPhone 4s, iPhone 4, iPhone 3GS en iPod touch (4e generatie).
  • Gezichtsherkenning van de camera markeert nu alle herkende gezichten.
  • Nieuw ontworpen Camera-app voor de iPad.
  • Genius-mixen en Genius-afspeellijsten voor iTunes Match-abonnees.
  • Geoptimaliseerde audio voor tv-programma’s en films op de iPad zorgt voor luider en helderder geluid.
  • Podcast-regelaars voor de afspeelsnelheid en terugspoelinterval van 30 seconden voor de iPad.
  • Oplossingen voor problemen die van invloed waren op de batterijduur.
  • Oplossing voor een probleem waardoor het geluid van uitgaande gesprekken af en toe kon wegvallen.
  • Het dichten van lekken die gebruikt kunnen worden bij jailbreaks

iOS 6

Tijdens de WWDC 2012 werd iOS 6 aangekondigd. De versie is ook beschikbaar op het internet als download voor leden van het iOS-ontwikkelaarsprogramma. Het systeem draait op de iPad 2, de derde en vierde generatie iPad, iPhone 3GS/4/4s/5 en iPod touch 4de en 5de generatie. Qua interface verschilt deze versie niet of nauwelijks van iOS 5.

Nieuwe functies, verbeteringen en veranderingen ten opzichte van iOS 5 zijn:

  • Siri-spraakbesturing ook voor de iPad (derde generatie), met ondersteuning voor meer talen, maar niet het Nederlands.
  • Ingebouwde Klok-app voor de iPad zoals die van de iPhone
  • Nieuwe iCloud-functies
  • De niet-storenfunctie waarbij bij telefoontjes, berichten en andere meldingen het scherm niet oplicht en het apparaat niet trilt
  • Maps: de kaarten zijn in iOS 6 verbeterd voor routes van vliegtuigen en 3D-plattegronden en zijn in hogere resolutie beschikbaar. Google Maps werd vervangen door Apple Maps.
  • Facebook-integratie
  • FaceTime ook over 3G/4G
  • Nieuw privacytabblad in Instellingen
  • Dichten van beveiligingslekken die o.a. gebruikt kunnen worden voor een jailbreak
  • In iOS 6 is er niet langer een ingebouwde mobiele app voor YouTube. (Deze werd er al uitgehaald bij bèta 4 van deze iOS).
  • Nieuw uiterlijk voor iTunes Store en App Store.

iOS 7

Tijdens de WWDC (10 juni 2013) is iOS 7 geïntroduceerd. Het product is volledig op de schop gegaan qua uiterlijk. Het bevat ook meer dan 200 nieuwe functies, waaronder:

  • Vernieuwde interface.
    • Vernieuwde pictogrammen.
    • Vernieuwd lockscreen.
    • Ander lettertype.
    • Vernieuwde systeemapps.
    • Nieuw toetsenbord.
    • Nog sterkere iCloud-integratie.
  • Belangrijke functies aan- en uitzetten, zoals wifi en bluetooth, vanuit lockscreen. Dit heet ‘Control Center’ en wordt geactiveerd door omhoog te vegen.
  • Nieuwe versie van Safari.
  • Standaard-camera-app op iPhone heeft nu ook filters.
  • Dynamische achtergrond.
  • Nieuwe manier van multitasken met App-previews.
  • iTunes Radio (Alleen in de Verenigde Staten).
  • Vanaf deze versie tikt het klok-icoontjes op het startscherm ook mee.
  • Nu kan men de flits als lampje gebruiken in het donker via ‘Control Center’.
  • Gebruikers kunnen nu ook een audiogesprek voeren via facetime tussen Mac, iPod Touch, iPad en iPhone.
  • Nieuwe stem voor Siri (Apples virtuele assistente).

Op 24 juni 2013 werd iOS 7 beta 2 uitgebracht voor de ontwikkelaars. Apple beweert dat hierin het grootste gedeelte van de initiële bugs opgelost is. Op 8 juli 2013 werd de derde bèta uitgebracht, de vierde bèta werd vrijgegeven op 29 juli 2013. Op 6 augustus 2013 werd de vijfde bèta een week eerder uitgebracht dan verwacht. Op 15 augustus is bèta 6 vrijgegeven. Onder meer in Nederland en België werd iOS 7 op 18 september 2013 vrijgegeven voor alle iOS 7-compatibele apparaten, dat zijn de iPhones 4, 4s, en 5 (en daarna de 5s en 5c), de iPads 2, 3, en 4, en de vijfde generatie iPod Touch.

iOS 7.1

iOS 7.1 werd uitgebracht op 10 maart 2014.

  • Speciaal voor de auto ontworpen iOS-interface genaamd CarPlay met ondersteuning voor Telefoon, Muziek, Kaarten en Berichten evenals audio-apps van derden, inclusief Siri.
  • Zelf bepalen wanneer Siri luistert door de thuisknop ingedrukt te houden terwijl de gebruiker praat en deze los te laten als hij uitgesproken is, in plaats van Siri automatisch te laten herkennen wanneer hij stopt met praten.
  • Nieuwe, natuurlijker klinkende mannen- en vrouwenstemmen voor Chinees (Mandarijn), Brits Engels, Australisch Engels en Japans voor Siri.
  • Met een tik op de knop albums kopen vanuit het scherm met het huidige nummer in iTunes Radio.
  • Abonneren op iTunes Match vanaf een iPhone, iPad of iPod touch om te luisteren naar iTunes Radio zonder reclame.
  • Activiteitenweergave in de maandweergave en weergave van nationale feestdagen voor diverse landen van de agenda-app.
  • Vette tekst wordt nu ook gebruikt voor het toetsenbord, de rekenmachine en veel symbolen.
  • Bewegingsvermindering wordt toegepast in Weer, Berichten en bewegende onderdelen bij multitasking.
  • Nieuwe mogelijkheden om knopvormen weer te geven, appkleuren donkerder te maken en het witpunt te verminderen.
  • HDR kan op automatisch gezet worden.
  • iCloud-sleutelhanger wordt in meer landen ondersteund.
  • Berichtgeving over FaceTime-gesprekken wordt automatisch gewist als de gebruiker het gesprek aanneemt op een ander apparaat.
  • Verder bevat iOS 7.1 verscheidene bug fixes en prestatie verbeteringen.

iOS 8

IOS 8 werd gedemonstreerd op 2 juni 2014. In de herfst van 2014 werd iOS 8 voor alle gebruikers beschikbaar. Tot dan konden enkel ontwikkelaars de bètaversie gebruiken. Qua uiterlijk is het praktisch hetzelfde als iOS 7, er zijn vooral nieuwe functies toegevoegd. Zo zijn er nu widgets te zien in het notificatiecentrum en heeft het vergrendelscherm een noodgevalknop gekregen waarbij men bij een ongeval makkelijk het medische ID van het slachtoffer kan opvragen of de hulpdiensten kan bellen. Ook voegde Apple een Health-app toe aan iOS 8. Vanaf 17 september 2014 is iOS 8 voor iedereen met een iPhone 4s, iPhone 5, iPhone 5s, iPhone 5c, iPod touch vijfde generatie, iPad 2, iPad derde/vierde generatie, iPad Air, iPad mini of iPad mini Retina beschikbaar en te downloaden. Voor personen die een iPhone 6, iPhone 6 plus, iPad Air 2 of iPad mini derde generatie gekocht hebben is iOS 8 al geïnstalleerd.

iOS 8.2

Deze software update biedt ondersteuning voor de nieuwe Apple Watch.

iOS 8.3

Siri spreekt sinds deze update enkele nieuwe talen waaronder Russisch, Deens, Nederlands, Thais, Turks, Zweeds en Portugees. Naast Siri heeft Apple in deze update ook hun emoji-platform uitgebreid door meer diversiteit in huidskleuren aan te bieden. Standaard komen deze emoji’s met een geelachtige huidskleur als verwijzing naar de standaard gele emoji’s. Naast al deze nieuwe huidskleuren biedt het emoji-platform ook meer homoseksuele emoji’s aan, wat voor meer diversiteit zorgt.

iOS 8.4

Sinds iOS 8.4 is Apple Music (een streamingsdienst voor muziek) beschikbaar voor iedereen.

iOS 9

Tijdens de WWDC 2015 is iOS 9 aangekondigd. In iOS 9 zal Siri sterk worden verbeterd en wordt het multitasken verbeterd op de iPad. Verder worden de apps Kaarten, Passbook, Kiosk en Notities hevig aangepast. IOS 9 zal compatibel zijn met dezelfde apparaten als iOS 8. Daarmee ondersteunt het alle iPhones sinds de iPhone 4S, de iPad 2 en de 4de generatie iPad, alle iPad Minis, alle iPad Airs en de iPod Touch 5de generatie.

Siri zal diepere integratie krijgen met Spotlight (het zoeksysteem op iOS) en zal een proactieve assistente worden. Zo weet Siri bijvoorbeeld beter wat de gebruiker wil en kan Siri de gebruiker beter helpen. Daarbij zal Siri vanaf iOS 9 ook Vlaams praten. Spotlight heeft vanaf iOS 9 diepere integratie met apps en met Siri. Zo kunnen bijvoorbeeld notities uit een alternatieve notitie-app worden gevonden door Spotlight.

Het is onder andere ook mogelijk om vanaf iOS 9 meerdere apps naast elkaar te draaien of om een app in een andere app weer te geven (door middel van Picture in Picture). Deze multitaskfuncties zijn echter alleen beschikbaar op de iPad air 2 en nieuwere modellen. Er zal vanaf iOS 9 een optie zijn om iCloud Drive op het beginscherm te tonen en door middel daarvan te bladeren op iCloud Drive.

Notities kunnen vanaf iOS 9 onder andere ook checklists bevatten maar het invoegen van foto’s, het bewerken van tekst of data vanuit andere apps noteren zal sneller en makkelijker zijn. Vanwege de (steeds betere) ondersteuning is besloten om Passbook te hernoemen naar Wallet. Buiten om het icoon en de naam is er verder niets aan deze app gewijzigd. Kiosk zal worden vervangen voor News. Via News kunnen gebruikers zich abonneren op verschillende nieuwswebsites en tijdschriften. In kaarten zal het in iOS 9 mogelijk zijn om verschillende vertrektijden van het openbaar vervoer te bekijken en meer informatie over een plaats, activiteit, gebouw of bedrijf te bekijken.

iOS 10

Tijdens de WWDC 2016 is iOS 10 aangekondigd. IOS 10 lijkt qua uiterlijk op iOS 9, maar toch zijn er een paar veranderingen. Zo is het bedieningspaneel (Control Center) volledig herontworpen en heeft het nu meer kleur. Notificaties zien er ook anders uit: ze zijn minder doorzichtig en wat meer wit. Het bekende ‘slide to unlock’ is met ingang van iOS 10 verdwenen: in plaats daarvan krijgt de gebruiker een Widgets-paneel. Om het toestel toch te ontgrendelen, moet de gebruiker de homeknop een maal indrukken. Verschillende apps waaronder Kaarten zijn ook volledig herontworpen. Het is vanaf iOS 10 ook mogelijk om standaard Apple-apps te verbergen, waardoor ze niet meer op het homescreen staan.

IOS 10 is beschikbaar vanaf de iPad 4 of hoger, de iPhone 5 of hoger en de iPod touch 6.

Android

Android 7.0 Nougat

  • Update van Doze-functie uit Android 6.0.
  • Notificatiescherm is uitgebreid; individuele meldingen afhandelen.
  • Snelle instellingen.
  • Databesparingsfunctie.
  • Multiview (splitscreen).
  • Updatesysteem zoals in ChromeOS met twee partities.

Android 6.0 Marshmallow

  • Sneller zoeken dankzij Google Now on Tap.
  • Langere batterijduur door Doze.
  • Permissies in de app zelf in plaats van Play Store.
  • Ondersteuning voor vingerafdrukscanner.
  • Ondersteuning voor USB-C.

Android 5.0/5.1 Lollipop

  • Dalvik vervangen door Android Runtime (ART).
  • Langere batterijduur door Googles Project Volta.
  • Geheel nieuw uiterlijk genaamd material design.
  • Ingebouwde mogelijkheid om het toestel te encrypten.

Android 4.4 KitKat

  • Een nieuwe launcher.
  • Betere integratie met Google Now.
  • Android heeft nu maar 512 MB RAM nodig, beter geschikt voor low-end-toestellen.
  • De telefoon-app is grondig vernieuwd in functionaliteit.
  • De blauwe accentkleur is vervangen door wit.
  • De homebalk en notificatiebalk zijn nu doorzichtig, waardoor het scherm groter oogt.
  • Cloudprintmogelijkheden.
  • De SD-kaart is niet meer beschrijfbaar voor achteraf geïnstalleerde applicaties, apps kunnen er nog wel op geïnstalleerd worden. Dit dient dan wel geactiveerd te worden via instellingen.

Android 4.3 Jelly Bean

  • Nieuwe notificatie-iconen. Apps hebben de mogelijkheid standaard een notificatie-icoon in de notificatiebalk weer te geven, ook als ze niet actief worden gebruikt.
  • De telefoon-app biedt voortaan T9 aan. Hiermee kunnen gebruikers via de toetsen een naam opzoeken.
  • Een nieuwe instelling die wifi altijd online houdt. Dit geeft apps de mogelijkheid via wifi de locatie te bepalen.
  • Een nieuwe camera- en galerij-app.
  • Implementatie van Bluetooth Smart (BT 4.0 LE).
  • AVRCP 1.3 is beschikbaar in deze versie. Dit is handig voor degenen die hun smartphone met een carkit verbinden.
  • Google Keep is voortaan een systeem-app.
  • OpenGL ES 3.0-ondersteuning is aanwezig.
  • Ondersteuning voor 4K-schermen.

Android 4.2 Jelly Bean

  • Multi-user support, verschillende gebruikers kunnen tegelijk inloggen op hetzelfde toestel (alleen op tablets).
  • Photo Sphere, een camera-toepassing waarmee gebruikers foto’s kunnen maken die de wereld om hen heen in 360 graden weergeven.
  • Gesture Typing, wat het typen op touchscreens soepeler en sneller moet laten verlopen.
  • Share to HD, met deze functie is het mogelijk de content die je bekijkt op je Android-apparaat tegelijk zichtbaar te maken op een hdtv.
  • Een nieuwe versie van Google Now.
  • Daydream, een soort screensaver voor als de telefoon aan het opladen is en/of gedockt is.
  • Quick-settings, een manier om snel bij belangrijke dingen zoals wifi-instellingen te komen. Dit gebeurt door met een two-finger swype het notificatiescherm naar beneden te halen of door op het knopje te drukken als het notificatiescherm normaal geopend wordt.
  • Lockscreen-widgets, widgets op het lockscreen zoals: Gmail, berichten en agenda.

Android 4.1 Jelly Bean

  • Nieuw menu
  • Gezichtsherkenning verbeterd
  • Nieuwe standaardwidgets toegevoegd
  • Grootte van de widgets is nu aanpasbaar
  • Grafische snelheid geoptimaliseerd
  • Een beter toetsenbord
  • Gesture Mode toegevoegd
  • Android Beam toegevoegd
  • Een nieuw uiterlijk voor de Google Search-app
  • De naamloze browser is vervangen door de Android-versie van Google Chrome
  • Google Now

Android 4.0 Ice Cream Sandwich

  • Google Televisie
  • Voor smartphones en tablets
  • Nieuwe API’s beschikbaar
  • Geoptimaliseerde apps voor de beschikbare ruimte
  • Facetracking
  • Een samenvoeging van Honeycomb met Gingerbread
  • Nieuw lettertype Roboto voor grotere schermen
  • De standaardbrowser is sneller
  • Panoramafoto’s maken
  • Spellingcontrole is verbeterd
  • Soepeler wisselen van homescreen
  • Aangepast UI
  • Mappen geoptimaliseerd
  • De optie om programma’s te installeren op een externe SD-kaart verwijderd

Android 3.2 Honeycomb

  • Nieuwe zoom-to-fill-optie (smartphoneapps kunnen fullscreen draaien)
  • Nu geschikt voor schermen kleiner dan 10 inch
  • Betere ondersteuning voor Qualcomm-socs

Android 3.1 Honeycomb

  • Google Books en Google Movies beschikbaar in Google Play
  • USB-hostfunctie
  • Verbeterde taskswitcher voor multitasking
  • Widgets zijn schaalbaar
  • Soepeler wisselen tussen apps

Android 3.0 Honeycomb

  • Optimalisaties voor tablets (Gmail)
  • Google eBooks
  • Google Talk
  • 3D Google Maps
  • Optimalisaties voor dualcore-processors

Android 2.3 Gingerbread

  • Ondersteuning voor WebM
  • Verbeterd kopiëren en plakken
  • Verbeterde functionaliteit met sociale netwerken
  • Geoptimaliseerd voor grotere schermresoluties (tablets)
  • In versie 2.3.3 zijn functies voor NFC toegevoegd
  • In versie 2.3.4 zijn voice- en videobellen via Google Talk toegevoegd
  • In versie 2.3.5 zijn NFC-verbeteringen en algemene bugfixes te vinden
  • In versie 2.3.6: Voice Search-verbetering
  • In versie 2.3.7: verbeteringen aan de veiligheid en ondersteuning voor Google Wallet (momenteel alleen in de VS)

Android 2.2 Froyo

  • Standaard Adobe Flash 10.1
  • Programma’s installeren op een externe SD-kaart
  • Een JIT-compiler voor de Dalvik Virtual Machine (veel sneller uitvoeren van programma’s)
  • Nieuwere webbrowser
  • Wifi-hotspot
  • Uitgebreidere Microsoft Exchange-ondersteuning
  • Nieuwe interface

Android 2.0 / 2.1 Eclair

  • Ondersteuning Bluetooth 2.1
  • Meer schermresoluties
  • HTML5-ondersteuning
  • Betere resolutie
  • Nieuwe verbeterde interface

Android 1.6 Donut

  • Uitgebreidere Android Market
  • Foto- en video-uitbreidingen
  • VPN
  • Spraaksynthese en stem-zoeken
  • Gestures (vingergebaren)

Android 1.5 Cupcake

  • Bluetooth A2DP
  • Koppelingen met YouTube en Picasa
  • Videocamerafuncties (opname maken, terugkijken en bewerken) Bron: Wikipedia.